تاریخ در خیابان؛ وقتی گردشگر پای در خانه ۳۰۰ساله میگذارد
تاریخ در خیابان؛ وقتی گردشگر پای در خانه ۳۰۰ساله میگذارد
خبرنگار ـ پرنیاعالیخانی چگنی
به گزارش پایگاه خبری تفکرپارسی در میانه هیاهوی شهر، همیشه میتوان لحظهای برای ایستادن پیدا کرد؛ لحظهای که صداها دورتر میشوند و چشم، بهجای ازدحام امروز، بر دیواری قدیمی مکث میکند.
از همین مکثهای کوتاه گاهی راهی به گذشته باز میشود؛ نه گذشتهای دور و دستنیافتنی، بلکه گذشتهای که هنوز در بافت شهر حضور دارد و رد آن را میتوان در شکل کوچهها، تناسب خانهها و رنگ آجرها پیدا کرد.
خانههای تاریخی از معدود مکانهایی هستند که زمان در آنها گویی از حرکت بازایستاده و اضطراب و شتابش را وانهاده است، در خانههایی از این دست و در بستر زمانی بازمانده از حرکت، هر دیوار نشانی از یک دوره دارد، هر درگاه، خاطره رفتوآمدی را در خود نهان کرده و هر حیاط، تصویری محو از زندگیهایی را به خاطر سپرده که روزگاری در جریان بوده اند.
این خانهها بیش از آنکه مجموعهای از عناصر معماری باشند، ظرفهایی برای حافظهاند؛ حافظ آدمها، خانوادهها، آیینها و روزهایی که گذشته اما کامل از میان نرفتهاند.
ورود به چنین خانهای با دیدن یک بنای تاریخی تفاوت دارد. در اینجا، بیش از آنکه شُکوه نخستین جلوه کند، حس زندگی به استقبال میآید: حیاطی آرام، حوضی که آب در آن سکوت را به حرکت درمیآورد، اتاقهایی که هریک بخشی از گذشته را بازمیآفرینند و پنجرههایی که سالها روبه کوچه و آسمان گشوده بودهاند.
معماری در چنین فضایی فقط بنا نیست؛ ردپای شیوهای از زیستن است و گذشته زمانی زنده میماند که بتواند با اکنون گفتوگو کند، خانهای تاریخی اگر تنها پشت دری بسته بماند، بهتدریج از زندگی جدا میشود؛ اما اگر دوباره امکان دیدهشدن و تجربهکردن پیدا کند، میتواند به بخشی از زندگی امروز بدل شود.
در چنین مکانهایی، تاریخ دیگر فقط چیزی برای خواندن نیست میتواند دیوار، حیاط و حتی مکثی کوتاه در آستانه دری باشد که آدم را از شهر امروز به جهانی از حافظه، خاطره و زمان میبرد؛ درست در همین فضاهاست که هویت تاریخی شکل میگیرد و بر غنا و قوت هویت ملی میافزاید.
پرپیداست که مرمت بناهایی از این دست نقش انکارناپذیری در رشد و شکوفایی صنعت گردشگری بهطور عام و رونق اقتصاد بومی و محلی بهطور خاص دارد،آنگاه که از دیار امروز پای در خانه ۳۰۰ساله می گذاری تاریخ رو به رویت جلوه گری می کند و با نماهایی از زندگی امروزی بیگانه نیست.
خانه مغیث الاسلام عمارتی تاریخی در دل ازدحام شهر
میدان صفا، قلب تپنده شهر، در حوالی مرکز بروجرد، جایی پر تردد و پر از هیاهوی زندگی است اما در دل همین ازدحام حوالی ضلع شمالی میدان از هر کدام از کوچه ها که وارد شوی همچون دالانی از جنس تاریخ تو را به صدها سال قبل پیوند می زنند.
در دل این بافت تاریخی منسجم، کوچه مغیث و عمارت تاریخی مغیثالاسلام همچون نگینی از جنس اصالت و آرامش، در سکوتی دلنشین به حیات خود ادامه میدهد، عمارتی که دیوارهایش روایتگر روزگاران گذشتهاند و حیاطش هنوز عطر زندگی را در خود حفظ کرده است.
همین که وارد خانه میشوی، صدای آرام آب، شرشر فوارههایی که در حوضچههای حیاط جاریاند، و انعکاس بنا در زلالی آب، فضایی از جنس آرامش میآفریند، آرامشی که شاید کمتر بتوان آن را در قلب یک شهر پرهیاهو تجربه کرد.
هر گوشه از این خانه، روایتی در خود دارد؛ از معماری و تزئینات گرفته تا فضاهایی که روزگاری محل رفتوآمد آدمهایی بودهاند که بخشی از تاریخ این شهر را ساختهاند، اینجا گذشته و حال، بیآنکه یکدیگر را کنار بزنند، در کنار هم نشستهاند.
خانه مغیثالاسلام تنها یک بنای تاریخی نیست بلکه ظرفیتی ارزشمند برای روایت تاریخ، معرفی فرهنگ و توسعه گردشگری بروجرد است که میتواند گردشگر را از ازدحام خیابانهای شهر، تنها با عبور از یک کوچه، به قلب تاریخ ببرد؛ جایی که آب، آجر، معماری و سکوت، قصهای از اصالت بروجرد را روایت میکنند.
این خانه متعلق به حاج میرزا محمد علی طباطبایی ملقب به مغیث الاسلام بوده است که یکی از روحانیون برجسته و نفوذ کلام آن دوره محسوب میشد.
خانه مغیث در واقع بخشی از یک مجموعه بزرگتر تاریخی است که در محله صوفیان بروجرد قرار دارد که در اواخر دوره قاجار ساخته شده، سال ۸۵ به شماره ۱۵۶۶۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و طی سالهای اخیر با دقت و ظرافت مرمت شده است.
شاید زیبایی واقعی چنین خانههایی همین باشد؛ اینکه در میان شتاب زندگی امروز، هنوز گوشهای از شهر را برای مکث، تماشا و شنیدن صدای تاریخ حفظ کردهاند، خانه تاریخی مغیثالاسلام بروجرد پس از هفت سال مرمت آماده بهرهبرداری شده است و همزمان با هفته دولت به طور رسمی و با حضو وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به بهره برداری می رسد.
مهدی گودرزی رییس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بروجرد در این خصوص می گوید: عمارت تاریخی مغیثالاسلام بروجرد با قدمتی حدود ۳۰۰ سال متعلق به اواخر دوره زندیه، پس از هفت سال مرمت و احیا، با ایجاد امکانات اقامتی، پذیرایی و گردشگری، آماده بهرهبرداری و افتتاح رسمی شده است.
وی افزود: این عمارت یکی از بناهای ارزشمند تاریخی بروجرد است که سال ۱۳۹۶ از سوی صندوق توسعه و احیای بناهای تاریخی و فرهنگی به سرمایهگذاران واگذار شد و عملیات مرمت و احیای آن حدود هفت سال به طول انجامید.
گودرزی بیان کرد: در کنار اجرای عملیات مرمتی، از حدود ۲ سال پیش روند تجهیز این مجموعه نیز آغاز شد و اکنون عمارت مغیثالاسلام با برخورداری از ۱۲ اتاق و سوئیت با ظرفیت اقامت ۴۰ نفر، چهار فضای رستورانی، یک حمام اختصاصی و حدود ۳۰۰ صندلی برای پذیرایی از مهمانان آماده میزبانی از گردشگران داخلی و خارجی است.
وی تصریح کرد: بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، قرار است وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در آینده نزدیک این مجموعه تاریخی را به صورت رسمی افتتاح کند.
به گفته وی این عمارت در جریان رویدادها و نمایشگاههای گردشگری نیز مورد توجه و بر اساس اعلام مجموعه، با توجه به کیفیت مرمت، احیا و تجهیز، در شمار بناهای فاخر و شاخص کشور قرار گرفته است.
مسئول مجموعه تاریخی مغیثالاسلام نیز درباره استقبال مردم از این بنای تاریخی گفت: خوشبختانه اقدامات انجام شده از سوی سرمایهگذاران و مجموعه مدیریتی، با استقبال بسیار خوب مردم بروجرد، هماستانیها و گردشگران دیگر نقاط کشور مواجه شده است.
رامین بذرافشان افزود: بسیاری از بازدیدکنندگان پس از ورود به این مجموعه، تحت تاثیر معماری و فضای تاریخی آن قرار میگیرند و احساس متفاوتی را تجربه میکنند بهگونهای که گاهی مدت حضور و ماندگاری مهمانان در مجموعه به حدود سه ساعت نیز میرسد.
به گفته وی، معماری تاریخی، فضای آرام، حوضها و جریان آب و همچنین ترکیب امکانات امروزی با اصالت معماری بنا، از جمله ویژگیهایی است که موجب شده خانه تاریخی مغیثالاسلام علاوه بر یک اثر تاریخی، به مقصدی برای حضور و ماندگاری گردشگران تبدیل شود.
بذرافشان بیان کرد: عمارت مغیثالاسلام با قرار گرفتن در بافت تاریخی بروجرد، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری فرهنگی و تاریخی این شهرستان دارد و میتواند با پیوند میان معماری تاریخی، اقامت، پذیرایی و تجربه گردشگری، نقش موثری در معرفی ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی ایفا کند.
