✍️ یادداشت احسان عالیخانی
در لرستان، موسیقی فقط هنر نیست؛ حافظه است. روایت است. صدایی است که از دل کوههای زاگرس برمیخیزد و نسل به نسل در جان مردم این سرزمین جریان پیدا میکند.
پیش از آنکه تاریخ به شکل امروزی نوشته شود، پیش از آنکه واژهها بر زبان جاری شوند، صدا در این سرزمین زندگی میکرد. صدای باد در درهها، صدای گامهای کوچ، صدای هورههای سوزناک و نوای سازهایی که شادی و اندوه مردمان را روایت میکردند.
در امتداد همین تاریخ کهن، نامهایی متولد شدند که تنها نوازنده نبودند؛ بخشی از هویت موسیقایی لرستان شدند. نامهایی که با هنر خود، حافظه شنیداری یک قوم را زنده نگه داشتند. یکی از این نامها، درویشرضا منظمی بود.
مردی که کمانچه را تنها نمینواخت؛ با آن زندگی میکرد.
درویشرضا منظمی در شانزدهم فروردین ۱۳۱۸ در الشتر چشم به جهان گشود. از همان سالهای نوجوانی، صدای کمانچه برایش چیزی فراتر از یک ساز بود. او با گوش سپردن به نغمههای اصیل این دیار، آرامآرام به یکی از چهرههای ماندگار موسیقی لرستان تبدیل شد؛ هنرمندی که میان سنت و آموزش، میان اجرا و پژوهش، پلی ماندگار ساخت.
کمانچه در دستان او تنها یک ساز نبود؛ زبان احساس بود. سازی که میتوانست اندوه را روایت کند، فراق را به صدا درآورد و شادی را با وقار و اصالت به گوش جان بنشاند. هر آرشهای که بر سیمهای سازش مینشست، گویی روایتی تازه از تاریخ و فرهنگ این سرزمین را بازگو میکرد.
اکنون اما یکی از صداهای ماندگار زاگرس خاموش شده است.
خبر درگذشت درویشرضا منظمی تنها فقدان یک نوازنده نیست؛ فقدان بخشی از حافظه موسیقایی لرستان است. هنرمندی که عمر خود را صرف حفظ، آموزش و انتقال موسیقی اصیل این دیار کرد و نامش برای همیشه در تاریخ هنر لرستان ماندگار خواهد ماند.
شاید دیگر آرشه او بر سیمهای کمانچه نلغزد، اما صدایش در هورههای کوهستان، در نوای سرناهای عروسی، در اندوه سوگها و در حافظه مردمان این سرزمین زنده خواهد ماند.
برخی هنرمندان میروند، اما موسیقیشان میماند.
درویشرضا منظمی از میان ما رفت، اما بخشی از روح او برای همیشه در نغمههای زاگرس جاری خواهد بود.
