صنعت فولاد امتیاز نمی‌خواهد؛ ثبات در قیمت گاز حق تولید ملی است

یادداشت – زینب نیک رنگ:

تعیین سقف قیمت انرژی، ضرورت حفظ مزیت رقابتی فولاد ایران
صنعت فولاد ایران، به‌ویژه مجموعه عظیمی چون فولاد مبارکه اصفهان، طی سال‌های اخیر نه‌تنها بار سنگین تأمین نیاز داخلی را بر دوش کشیده، بلکه در شرایط سخت تحریم و محدودیت‌های بین‌المللی، یکی از پیشران‌های اصلی ارزآوری کشور بوده است. امروز اما این صنعت راهبردی با چالشی جدی مواجه است؛ جهش نرخ گاز از ۶,۸۱۸ تومان به بیش از ۱۵,۰۰۰ تومان، آن هم در بخشی حیاتی مانند احیای مستقیم، زنگ خطری است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
احیای مستقیم، قلب تپنده تولید فولاد به روش گازمحور در ایران است. مزیت تاریخی صنعت فولاد کشور، دسترسی به منابع انرژی و گاز طبیعی بوده است؛ مزیتی که ایران را در رقابت با تولیدکنندگان بزرگ جهانی در جایگاهی قابل اتکا قرار داده بود. اکنون افزایش ناگهانی و بی‌ثبات نرخ گاز، این مزیت را عملاً خنثی کرده و هزینه تمام‌شده تولید را به شکل نگران‌کننده‌ای بالا برده است.
باید صریح گفت: صنعت فولاد امتیاز ویژه نمی‌خواهد. درخواست فعالان این حوزه نه یارانه پنهان است و نه مطالبه‌ای خارج از منطق اقتصادی؛ بلکه تعیین سقف پایدار و قابل پیش‌بینی برای قیمت گاز است. تولید، بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد. سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی در زنجیره فولاد، با تصمیم‌های مقطعی و نوسان‌های غیرقابل پیش‌بینی سازگار نیست.
اگر هزینه انرژی بدون درنظر گرفتن واقعیت‌های بازار جهانی تعیین شود، نتیجه‌ای جز کاهش توان رقابتی در صادرات نخواهد داشت. بازارهای صادراتی، به‌ویژه در منطقه، با کوچک‌ترین افزایش قیمت، به‌سرعت در اختیار رقبا قرار می‌گیرد. بازپس‌گیری این بازارها نیز نه ساده است و نه کم‌هزینه. از دست رفتن سهم صادراتی یعنی کاهش ورود ارز، کاهش ظرفیت تولید و در نهایت آسیب به اشتغال هزاران نیروی متخصص و کارگر.
اصفهان سال‌هاست با صنعت فولاد شناخته می‌شود و هزاران خانواده معیشت خود را مستقیم و غیرمستقیم از این صنعت تأمین می‌کنند. فشار مضاعف بر فولاد مبارکه، تنها فشار بر یک شرکت نیست؛ بلکه فشاری بر زنجیره‌ای گسترده از صنایع پایین‌دستی، پیمانکاران، شرکت‌های دانش‌بنیان و شبکه حمل‌ونقل کشور است.
در شرایطی که کشور بیش از هر زمان دیگر به تقویت تولید ملی و توسعه صادرات غیرنفتی نیاز دارد، سیاست‌گذاری انرژی باید در خدمت حفظ مزیت‌های رقابتی باشد، نه تضعیف آن‌ها. تعیین سقف منطقی و پایدار برای نرخ گاز، اقدامی حمایتی صرف نیست؛ بلکه یک ضرورت اقتصادی برای صیانت از تولید، اشتغال و ارزآوری است.
امروز تصمیم درباره قیمت گاز، تنها یک عدد در جدول تعرفه‌ها نیست؛ این تصمیم می‌تواند مسیر آینده صنعت فولاد ایران را تعیین کند. اگر قرار است تولید ملی تقویت شود و صادرات غیرنفتی سهم بیشتری در اقتصاد داشته باشد، باید ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و واقع‌نگری در سیاست‌های انرژی به اولویت تبدیل شود.
صنعت فولاد، ستون فقرات توسعه صنعتی کشور است. حمایت هوشمندانه از آن، نه امتیازدهی، بلکه سرمایه‌گذاری برای آینده اقتصاد ایران است.