نانِ بی‌کیفیت، نظارتِ بی‌اثر؛ سفره مردم تا کی تاوان بدهد؟

یادداشت – زینب نیک رنگ:

نان، ساده‌ترین و در عین حال اساسی‌ترین جزء سفره مردم است؛ اما این روزها کیفیت نان، به‌ویژه نان سنگک، به دغدغه‌ای جدی تبدیل شده است. آن عطر دل‌انگیزی که از تنور سنگک برمی‌خاست و رهگذران را مدهوش می‌کرد، حالا جایش را به نانی داده که نه عطر دارد، نه بافت مناسب، و نه ماندگاری. ضایعات نان به شکل نگران‌کننده‌ای بالا رفته و بخش قابل توجهی از نان خریداری‌شده، راهی سطل زباله می‌شود؛ آن هم در شرایطی که مردم زیر فشار گرانی کمر خم کرده‌اند.
مسئله فقط کیفیت نیست؛ آشفتگی قیمت‌ها نیز به این نابسامانی دامن زده است. در نبود نظارت مؤثر، هر نانوایی ساز خود را می‌زند و قیمت‌ها نه‌تنها یکسان نیست، بلکه گاه بدون توضیح و مستند مشخص افزایش می‌یابد. آیا نهادی مسئول رصد وزن چانه‌ها، کیفیت آرد، زمان پخت و قیمت نهایی هست یا قرار است همه چیز به سلیقه فردی سپرده شود؟
بهانه‌هایی چون افزودن کنجد ـ آن هم کنجدی که در بسیاری موارد نحوه خرید و نگهداری‌اش محل سؤال است ـ دستاویزی برای گران‌تر فروختن نان شده است. در حالی که اصل ماجرا، کیفیت خمیر، مهارت شاطر و مدیریت درست پخت است، نه چند دانه کنجد روی نان. تجربه اندک برخی شاطرهای جوان و بی‌توجهی به آموزش حرفه‌ای نیز مزید بر علت شده؛ اما نگران‌کننده‌تر از آن، نبود فرهنگ پاسخگویی و انتقادپذیری در برابر گلایه مشتریان است. مردم حق دارند نان باکیفیت و با وزن استاندارد دریافت کنند، نه برخورد تند و بی‌اعتنایی.
وضعیت لواش و بربری هم دست‌کمی از سنگک ندارد؛ لواش‌هایی که به‌جای لطافت، شکننده و بی‌دوام‌اند و بربری‌هایی که یا خمیرند یا خشک و بی‌رمق. آیا استاندارد مشخصی برای نظارت بر کیفیت آرد، تخمیر اصولی، بهداشت محیط و مهارت نیروی انسانی وجود دارد؟ اگر هست، چرا در عمل دیده نمی‌شود؟
نان فقط یک کالا نیست؛ امنیت غذایی و کرامت سفره مردم است. وقتی کیفیت افت می‌کند و قیمت‌ها بی‌ضابطه بالا می‌رود، اعتماد عمومی هم آسیب می‌بیند. انتظار مردم روشن است:
نظارت واقعی بر وزن و کیفیت، شفافیت در قیمت‌گذاری، آموزش مستمر شاطرها، و برخورد با تخلفات بهداشتی.
صدای مردم را بشنوید؛ پیش از آن‌که بی‌تفاوتی به کیفیت نان، به بی‌اعتمادی بزرگ‌تری نسبت به نظام نظارت و تنظیم بازار تبدیل شود. سفره مردم، جای آزمون و خطا نیست.