نوسان قیمت‌ها؛ وقتی بی‌ثباتی، کاسبی‌ها را یکی‌یکی خاموش می‌کند

یادداشت – احسان عالیخانی:

نوسانات افسارگسیخته قیمت‌ها در بازار امروز، دیگر صرفاً یک شاخص اقتصادی نیست؛ بلکه به زخمی عمیق بر پیکر معیشت مردم و مشاغل آزاد تبدیل شده است. بازاری که هر روز با قیمتی تازه از خواب بیدار می‌شود، جایی برای برنامه‌ریزی، اعتماد و دوام باقی نمی‌گذارد؛ به‌ویژه برای کاسبان خرد و صاحبان مشاغل آزاد که تمام سرمایه‌شان، امید به ثبات و چرخیدن چراغ مغازه است.

در نبود نظارت مؤثر و بازرسی منظم، بازار به میدان آزمون و خطا بدل شده است؛ جایی که نه قیمت‌ها منطق روشنی دارند و نه مسئولیت‌پذیری مشخصی دیده می‌شود. فاصله میان قیمت خرید و فروش آن‌قدر متغیر است که کاسب، بیش از سود، نگران زیان روز بعد است. نتیجه این شرایط، چیزی جز فرسودگی، بی‌انگیزگی و در نهایت تعطیلی کسب‌وکارها نیست.

بسیاری از مشاغل آزاد که سال‌ها با زحمت و اعتبار شخصی سرپا مانده بودند، امروز در برابر موج بی‌ثباتی اقتصادی تاب نمی‌آورند. کاسبی که نمی‌داند فردا جنس را با چه قیمتی باید بخرد یا بفروشد، چگونه می‌تواند به مشتری پاسخ دهد؟ چگونه می‌تواند تعهد بدهد، فاکتور صادر کند یا حتی قیمت روی کالا بزند؟

نبود کنترل مؤثر، تنها به ضرر کاسب نیست؛ مصرف‌کننده نیز قربانی این آشفتگی است. بی‌اعتمادی میان فروشنده و خریدار، بازار را از درون تهی می‌کند و سرمایه اجتماعی را کاهش می‌دهد. در چنین فضایی، تعطیلی مغازه‌ها دیگر یک انتخاب نیست؛ یک اجبار ناخواسته است.

اگر نظارت بر بازار جدی گرفته نشود و سازوکارهای شفاف برای کنترل قیمت‌ها اجرا نشود، باید منتظر کوچک‌تر شدن هرچه بیشتر بدنه مشاغل آزاد بود؛ مشاغلی که ستون فقرات اقتصاد شهری و محلی به شمار می‌روند. حمایت از این قشر، نه با شعار، بلکه با اقدام عملی، بازرسی مستمر و ایجاد ثبات نسبی در بازار ممکن است.

امروز بیش از هر زمان دیگری، بازار نیازمند آرامش است؛ آرامشی که بدون مدیریت، نظارت و پاسخگویی، دست‌نیافتنی خواهد بود.