۳۷۲ رسانه به پویش «نه به انتشار رایگان» پیوستند
۳۷۲رسانه به پویش «نه به انتشار رایگان» پیوستند؛ اعتراض به تضعیف جایگاه حرفهای رسانهها
✍️ احسان عالیخانی چگنی:
در روزگاری که رسانههای مستقل با مشکلات اقتصادی، کاهش درآمدهای پایدار، افزایش هزینههای تولید محتوا و فشارهای روزافزون فعالیت حرفهای دستوپنجه نرم میکنند، ۳۷۲ رسانه کشور با پیوستن به پویش «نه به انتشار رایگان»، نسبت به روندی هشدار دادند که به باور آنان، آرامآرام مرز میان «خبر» و «تبلیغات» را کمرنگ کرده و جایگاه واقعی رسانه را تهدید میکند.
این پویش با هدف دفاع از هویت حرفهای رسانهها شکل گرفته است؛ چراکه سالهاست بخشی از تولیدات روابط عمومیها، گزارشهای عملکرد دستگاهها و پیامهای سازمانی، بدون توجه به تفاوت ماهوی آن با خبر واقعی، در قالب محتوای خبری منتشر میشود؛ روندی که نهتنها ارزش کار خبرنگار و رسانه را کاهش میدهد، بلکه مخاطب را نیز در تشخیص میان اطلاعرسانی مستقل و محتوای تبلیغاتی دچار سردرگمی میکند.
رسانهها تأکید دارند که «خبر» یک محصول حرفهای است؛ محصولی که برای تولید آن زمان، دانش، تحقیق، پیگیری و مسئولیتپذیری صرف میشود. خبرنگار صرفاً بازنشرکننده یک متن یا روابط عمومی یک دستگاه نیست؛ بلکه وظیفه او بررسی، مطالبهگری، روایت دقیق واقعیتها و ایجاد ارتباطی شفاف میان جامعه و مسئولان است.
بر همین اساس، انتشار رایگان و بیضابطه گزارشهای عملکردی و محتوای سازمانی تحت عنوان خبر، عملاً به رقابت نابرابر با رسانههایی منجر شده که برای حفظ استانداردهای حرفهای خود هزینه میکنند. ادامه این مسیر میتواند باعث تضعیف اقتصاد رسانه، کاهش کیفیت تولیدات خبری و در نهایت آسیب به اعتماد عمومی شود.
فعالان رسانهای معتقدند اگر قرار است گزارشی از عملکرد یک مجموعه منتشر شود، باید در چارچوب مشخص خود و با رعایت اصول حرفهای رسانهای باشد؛ چراکه تبدیل هر متن اداری و روابط عمومی به «خبر»، باعث تهی شدن مفهوم خبر از معنا و جایگاه واقعی آن میشود.
پویش «نه به انتشار رایگان» تنها یک مطالبه مالی نیست؛ بلکه اعتراضی است به نگاهی که رسانه را صرفاً یک کانال رایگان انتشار پیام میبیند و ارزش تخصص، تجربه و زحمات فعالان این حوزه را نادیده میگیرد.
رسانهای که نتواند از منابع اقتصادی مشروع برخوردار باشد، در بلندمدت توان انجام رسالت اصلی خود یعنی اطلاعرسانی مستقل و مسئولانه را از دست خواهد داد. استقلال رسانه بدون استقلال اقتصادی، شعاری بیش نیست و جامعهای که رسانههای توانمند نداشته باشد، از دسترسی به جریان آزاد و حرفهای اطلاعات محروم خواهد شد.
کارشناسان حوزه ارتباطات بر این باورند که پایان دادن به فرهنگ انتشار رایگان محتواهای غیرخبری میتواند گامی مؤثر در جهت بازگشت ارزش واقعی به خبر، تقویت جایگاه خبرنگاران و ایجاد رابطهای سالمتر میان رسانهها، سازمانها و مخاطبان باشد.
در نهایت باید پذیرفت؛
«هر مطلبی خبر نیست؛ هر رسانهای تریبون رایگان نیست؛ و ارزش آگاهیبخشی زمانی حفظ میشود که برای تولید آن ارزش قائل شویم.»
