بازار گوشت در سایه گرانی؛ تقاضا ۵۰ درصد سقوط کرد

✍️ زینب نیک رنگ:

بازار گوشت قرمز و مرغ در ماه‌های اخیر با پدیده عجیبی روبرو شده است؛ کاهش همزمان تولید و تقاضا که نشان از تلاطم در سبد مصرفی خانوار دارد.
بررسی آمارهای رسمی و صنفی نشان می‌دهد که بازار پروتئین ایران در سال ۱۴۰۴ و ابتدای ۱۴۰۵ در وضعیت متفاوتی قرار گرفته است. طبق گزارش مرکز آمار ایران، در پایان سال ۱۴۰۴ تعداد گاو و گوساله موجود در کشور ۵.۵۱ میلیون رأس برآورد شده و تولید گوشت قرمز نیز به ۹۳۸ هزار تن رسیده است؛ عددی که نیمی از آن سهم دام سنگین و نیمی دیگر سهم دام سبک بوده است.
با این حال، در کنار تولید داخلی، دولت برای تنظیم بازار و مهار تورم قیمت‌ها، بخشی از نیاز کشور را از طریق واردات ۷۸ هزار تنی گوشت (از کشورهایی چون برزیل، استرالیا، هند و روسیه) و واردات ۳۷ هزار رأس دام زنده جبران کرد.
چرا بازار به سمت رکود رفت؟
شاید تصور شود که با کاهش تولید مرغ (از ۱۶۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی در فروردین ۱۴۰۴ به ۱۰۰ میلیون در فروردین ۱۴۰۵) و کاهش تقاضای گوشت، با بحران کمبود مواجه باشیم، اما واقعیت میدانی متفاوت است. دبیر انجمن صنعت بسته‌بندی گوشت و مواد پروتئینی کشور می‌گوید: «بازار تقاضا نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.»
اما چه عاملی باعث این کاهش تقاضای ۵۰ درصدی شده است؟ پاسخ ساده است: «فشار مضاعف افزایش قیمت‌ها بر قدرت خرید مردم.»
افزایش مستمر قیمت گوشت قرمز در ماه‌های گذشته، به جای آنکه صرفاً به رشد سود تولیدکنندگان منجر شود، باعث شد تا تقاضای مصرف‌کننده به شدت ریزش کند. این «کاهش تقاضای اجباری»، حالا تولیدکنندگان را نیز به عقب‌نشینی وادار کرده است؛ به طوری که تولید مرغ نیز با کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی روبرو شده تا از انباشت محصول و ضرر جلوگیری شود.
در نهایت، تداوم این روند زنگ خطری جدی برای امنیت غذایی و سرانه مصرف پروتئین در کشور است. وقتی تولید به دلیل نبود مشتری کاهش می‌یابد، در واقع سفره‌های مردم کوچک‌تر شده است. به نظر می‌رسد بازار گوشت کشور نه با «بحران کمبود» که با «بحران توان خرید» روبروست؛ چالشی که اگر با برنامه‌های حمایتی هدفمند برای مصرف‌کننده یا کاهش هزینه‌های تولید همراه نشود، می‌تواند به کوچک‌تر شدن بیشتر زنجیره تولید پروتئین در کشور منجر شود.

انتهای پیام/