سرطان؛ تهدید خاموشی که در حال گسترش است

به گزارش پایگاه خبری تفکر پارسی ،عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، دکتر ماریا چراغی با اشاره به بررسی‌های اپیدمیولوژیک، اظهار کرد: سرطان به عنوان یک اپیدمی پنهان با سرعتی نگران‌کننده در حال گسترش است و مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی ناسالم در بروز آن نقش دارند.

او توضیح داد که روزانه هزاران ماده شیمیایی مصنوعی، از جمله فلزات سنگین، آفت‌کش‌ها و میکروپلاستیک‌ها از طریق غذا، آب، هوا و محیط به بدن انسان وارد می‌شوند؛ مواجهه مداوم با این ترکیبات تأثیر مستقیم بر افزایش نرخ ابتلا به سرطان دارد.

این استاد دانشگاه افزود: برآورد‌ها نشان می‌دهد تعداد موارد جدید سرطان در ایران از ۱۳۷ هزار نفر در سال ۲۰۲۲ به حدود ۳۲۳ هزار نفر تا سال ۲۰۵۰ خواهد رسید که افزایشی بیش از ۲.۳ برابر است. این رشد می‌تواند یا ناشی از پیشرفت در روش‌های تشخیص و غربالگری باشد یا نتیجه آلودگی‌های زیست‌محیطی و تغییر سبک زندگی در کشور.

چراغی با اشاره به آمارهای استان خوزستان گفت: سالانه بیش از ۶ هزار مورد جدید سرطان در این استان شناسایی می‌شود و نسبت شیوع آن در زنان و مردان حدود ۱.۱ به ۱ است. در بین زنان، سرطان‌های سینه، تیروئید، کولورکتال و پوست شیوع بیشتری دارند، در حالی که در مردان، سرطان‌های کولورکتال، پروستات، پوست و معده بیشترین فراوانی را دارند.

وی افزود: مطالعات از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۹ در خوزستان نشان می‌دهد میانگین سن بروز سرطان کاهش یافته است؛ سن ابتلا به سرطان سینه در زنان حدود ۵ سال و سرطان تیروئید نزدیک به ۸ سال کاهش داشته است. در مردان نیز سن ابتلا به سرطان کولورکتال تقریباً ۱۰ سال پایین‌تر آمده است.

به گفته چراغی، بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، شمار مبتلایان به سرطان در جهان تا سال‌های آینده از ۲۰ میلیون نفر به بیش از ۳۵ میلیون نفر افزایش خواهد یافت؛ یعنی رشدی حدود ۱.۵ تا ۲ برابر. ایران نیز در بین کشور‌های با بروز متوسط سرطان قرار دارد، اما سرعت رشد سالانه آن در آسیا حدود ۱.۷ درصد است.

چراغی با تأکید بر اهمیت ویژه خوزستان گفت: این استان به دلیل وجود صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، کشت نیشکر و فعالیت‌های گسترده کشاورزی در معرض آلودگی‌های گوناگون است و با توجه به جمعیت جوان، تنوع قومی و پیوندهای خانوادگی نزدیک شرایطی منحصربه‌فرد دارد که می‌تواند هم فرصت و هم تهدید تلقی شود. خوزستان تنها استانی است که مردم آن در معرض آلودگی هم‌زمان آب و هوا زندگی می‌کنند.

این عضو هیئت علمی در ادامه، بر ضرورت راه‌اندازی غربالگری هوشمند با مدل توانمندسازی ۹ بُعدی در استان تأکید کرد و گفت: نخستین گام باید افزایش سطح آگاهی و خودمراقبتی مردم باشد، که تحقق آن نیازمند همکاری نهادهای مختلف است.

چراغی خواستار توسعه مراکز غربالگری در سه سطح در سراسر شهرستان‌های خوزستان شد و افزود: در این مسیر، همکاری خیرین، سازمان‌های مردم‌نهاد و نمایندگان مجلس برای تأمین منابع مالی و تجهیز مراکز ضروری است.

او در پایان گفت: متخصصان از جمله آنکولوژیست‌ها، جراحان، روان‌پزشکان و دیگر اعضای جامعه پزشکی باید در تدوین راهنماهای بومی متناسب با شرایط خوزستان نقش فعال داشته باشند. همچنین لازم است حکمرانی سلامت در استان تقویت شود تا هماهنگی میان دستگاه‌ها افزایش یافته و کارگروه ویژه پیشگیری و درمان سرطان با محوریت دانشگاه علوم پزشکی اهواز شکل گیرد.