نبود نظارت بر سالنهای زیبایی؛ وقتی سودجویی جای سلامت را میگیرد
نبود نظارت بر سالنهای زیبایی؛ وقتی سودجویی جای سلامت را میگیرد
✍️ یادداشت از پرنیا عالیخانی
زیبایی، همواره بخشی جداییناپذیر از زندگی انسان بوده است؛ اما در سالهای اخیر، مفهوم زیبایی در جامعه ما به شکلی نگرانکننده تغییر کرده است. عطش رسیدن به چهرهای متفاوت و به اصطلاح “بینقص”، بسیاری از افراد را به سمت روشهایی سوق داده که گاه نه تنها به زیبایی منتهی نمیشوند، بلکه سلامت جسم و روح را نیز به خطر میاندازند. در این میان، سالنهای زیبایی که روزی تنها مأمن آرایش و پیرایش بودند، اکنون به مراکزی برای تزریق ژل، بوتاکس و فیلر بدل شدهاند؛ آن هم در فضایی که نه تخصص پزشکی دارد و نه نظارت بهداشتی کافی.
مرز باریک بین زیبایی و خطر
تزریق بوتاکس و ژل در ذات خود عملی پزشکی است؛ اقدامی که نیاز به دانش تخصصی، شناخت ساختار عضلات صورت، نوع مواد تزریقی و مراقبتهای پس از تزریق دارد. با این حال، امروز شاهد آن هستیم که در بسیاری از سالنهای زیبایی، افرادی بدون مجوز و بدون دانش پایهای در حوزه پزشکی، با گذراندن چند دوره آموزشی کوتاهمدت یا مشاهده چند ویدئوی تبلیغاتی، به تزریق چهرهها میپردازند. در نتیجه، آمار عفونتهای پوستی، حساسیتهای شدید، نکروز بافتی (مرگ سلولها در اثر تزریق اشتباه) و حتی نابینایی دائمی در اثر ورود ماده به رگهای خونی در حال افزایش است.
بسیاری از قربانیان این تزریقهای غیرمجاز، در گفتوگو با رسانهها از رنجهای جسمی و روحی خود گفتهاند؛ از چهرههایی که متورم و تغییرشکل یافتهاند، تا افسردگی و احساس شرم اجتماعی. اما پرسش اصلی اینجاست: چه نهادی باید پاسخگو باشد؟
ضعف نظارت و خلأ قانونی
در حال حاضر، نظارت بر فعالیت سالنهای زیبایی در حوزه وزارت بهداشت و اتحادیه آرایشگران تقسیم شده است؛ دو نهادی که متأسفانه در عمل، هماهنگی لازم برای کنترل تخلفات را ندارند. اتحادیهها اغلب مجوز فعالیت آرایشی صادر میکنند، نه درمانی. از سوی دیگر، وزارت بهداشت نیز تنها در صورتی قادر به برخورد است که شکایتی رسمی ثبت شود یا تخلفی آشکار به اطلاع مراجع قضایی برسد. این شکاف نظارتی باعث شده متخلفان با خیال آسوده به کار خود ادامه دهند.
در بسیاری از شهرها، گزارشهایی از فعالیت گسترده مراکز غیرمجاز در منازل شخصی یا سالنهای زیرزمینی منتشر شده است. افرادی که نه کارت صلاحیت دارند و نه استاندارد بهداشتی را رعایت میکنند. استفاده از ژلها و مواد تقلبی وارداتی، تزریق با سرنگهای غیراستریل و عدم آگاهی از اصول ضدعفونی، سلامت دهها نفر را در معرض خطر مستقیم قرار داده است.
سودجویی از چهرههای ناآگاه
فضای مجازی نیز در این میان نقش مخربی ایفا کرده است. تبلیغات پر زرقوبرق، چهرههای اینستاگرامی با فیلترهای اغراقآمیز و وعده “زیبایی فوری با هزینه کم”، به ابزاری برای فریب مخاطبان تبدیل شدهاند. دختران جوان و حتی مردان در پی الگوبرداری از چهرههای مصنوعی، گاه بیآنکه از عوارض آگاه باشند، تن به تزریقهایی میدهند که سرنوشتشان را برای همیشه تغییر میدهد.
در این بازار پررونق اما خطرناک، سود کلان حرف اول را میزند. بسیاری از سالنها، بهجای مشورت با پزشکان متخصص، تنها به دنبال جذب مشتری بیشتر هستند؛ غافل از آنکه کوچکترین اشتباه میتواند جان فردی را به خطر بیندازد.
ضرورت ورود جدی نهادهای نظارتی
امروز زمان آن رسیده که دستگاههای نظارتی با قاطعیت بیشتری وارد عمل شوند. تعیین مرز مشخص میان خدمات آرایشی و اقدامات پزشکی، باید به عنوان اولویتی فوری در دستور کار وزارت بهداشت، سازمان تعزیرات و اتحادیههای صنفی قرار گیرد. صدور مجوز برای مراکز دارای پزشک مقیم، کنترل مواد تزریقی از مبادی رسمی و برخورد قانونی با متخلفان، گامهایی است که میتواند از بروز فجایع انسانی جلوگیری کند.
افزون بر این، رسانهها نیز نقش مهمی در آگاهسازی جامعه دارند. آموزش عمومی درباره عوارض تزریقهای غیرمجاز و معرفی راههای قانونی انجام این خدمات، میتواند نگاه مردم را از فریب تبلیغات سطحی به سوی سلامت و آگاهی هدایت کند.
زیبایی حقیقی در آگاهی است
زیبایی حقیقی از درون آغاز میشود، نه از سوزنهایی که بیمسئولانه به پوست نفوذ میکنند. جامعهای که سلامت را فدای ظاهر کند، دیر یا زود تاوان سنگینی میپردازد. بیتفاوتی در برابر گسترش تزریقهای غیرمجاز، نه فقط تهدیدی برای چهرهها، بلکه تهدیدی برای سلامت عمومی است.
سلامت باید بر سود غلبه کند؛ چرا که هیچ زیباییای ارزش آن را ندارد که در پشت لبخندی مصنوعی، درد، پشیمانی و عفونت پنهان شده باشد.
